Өнөөдөр :2021-04-22

Шөнийн 4 цагт ирсэн дуудлага

1921 онд Монгол оронд Ардын хувьсгал ялж, Бүх цэргийн жанжин Д.Сүхбаатарын үүсгэл санаачлага, Засгийн газрын шийдвэрээр хуучин төрийн Ца.гд.а.а.г х.а.лж, Ардын Ц.а.гдан сэ.р.г.и.йлэх байгууллага байгуулах шийдвэр гарснаар манай улсын цагдаагийн байгууллагын түүх бичигдэж эхэлдэг.

Ардын засгийн эхний жилүүдэд Цагдан сэргийлэх байгууллагыг Цэргийн яамны харъяалалд ажиллуулж байгаад 1924 оны Анхдугаар Их хурлаар харъяаллыг нь өөрчлөн Дотоод явдлын яаманд ш.и.лжүүлж, Ц.а.г.д.а.н с.э.р.г.ийлэх газар болгон зохион байгуулжээ. Улмаар 1926 оны 5 дугаар сарын 14-ний өдөр Улсын Бага хурлын Тэргүүлэгчдийн 9 дүгээр тогтоолоор Улаанбаатар хотын Захиргааны харъяалал дор Нийслэлийн Цагдан сэргийлэх газар байгуулагджээ.

Ийн байгуулагдсанаасаа хойш 100-гаад жилийн нүүр үзэх гэж байгаа манай улсын ц.а.г.д.а.а.гийн байгууллага хүн ардынхаа а.ю.у.лгүйн манаанд зогсч, ард түмнийхээ өмнө өргөсөн ариун тангарагаа үнэнчээр биелүүлж ирсэн. Чингэхдээ олон арван баатарлаг сэргийлэгч нар албан үүргээ гүйцэтгэж, аюулгүйн манаанд зүтгэж яваад а.м.ь н.а.с.а.а а.л.д.с.а.н тохиолдол бий.

Ц.у.х.а.с.х.ан дурдваас хамг.а.алж байсан объектод нь шөнө до.вт.о.л.сон гэмт этг.э.э.дү.ү.дтэй б.а.атарлагаар тэмцэлдсээр х.ү.ч.и.нд а.в.тан а.м.ь н.а.с.а.а а.л.д.с.а.н с.э.ргийлэгч Б.Лувсан, автомашины о.с.л.о.о.с бусдын а.м.и.йг а.в.р.а.а.д о.р.онд нь өөрийн а.м.и.й.г а.л.д.с.а.н сэргийлэгч У.Бадамханд, о.р.г.о.д.о.л э.т.г.э.э.д.и.й.г б.а.р.и.в.ч.л.а.х я.в.цдаа эр.с.э.д.с.эн с.э.р.г.и.й.лэгч С.Зундуй нарыг дурдаж болно.

Түүнээс цөөн хэдэн түүхийг нөхөн өгүүлж, тэдгээр сэргийлэгч, цагдаа нарын баатарлаг гавьяаг нэгэнтээ сануулах хэмээн цуврал нийтлэл бэлтгэн хүргэж байна.

Шөнийн 4 цагт ирсэн дуудлага

Улсын Цагдан сэргийлэх Ерөнхий газрын даргаар ажиллаж байсан Ж.Авхиагийн дурсамжаас

…Нэг шөнө утас дуугарав. Утсаа автал нэг этгээд дотор нь арваад хү.н унтаж байсан айлын хаалгыг түгжээд, гаднаас нь б.е.н.з.ин а.с.г.а.ж г.а.л т.а.в.ьс.а.н, гал с.ө.н.ө.ө.г.ч.ид г.а.лыг у.н.т.р.а.аж, сэ.р.ги.йлэгчид хүмүүсийн а.м.и.й.г а.в.а.р.с.а.н тухай м.э.д.э.э.лэв. Гэвч тэр этгээд гадаах ж.о.рлонд орж нуугджээ. Жижүүрийн офицер Ц.Гончигдорж хэрэгтний араас очоод, жорлонгийн хаалгыг татаж “гар” гэхэд б.у.у..д.а.ж у.н.аг.а.а.д, өөрөө жо.р.л.о.ндоо ү.л.д.ж..ээ гэ.с.эн м.эдээ өгөв.

Цаг харвал шөнийн дөрвөн цаг өнгөрч байв. Би төвийн жижүүрт хэргийн газар хам.г.а.а.лалт хурдан зохион байгуулж, гэр рүү жижүүрийн машин явуул, кабинд нь м.а.к.а.р.о.в буу х.о.ё.р м.а.г.а.з.ин с.у.м.т.а.й хийж явуул гэв. Аж.и.лчны районы нутаг дэвсгэрт хэрэг гарсан газар очиход, г.а.л.ын х.о.ё.р м.а.ш.и.н, хоёр ц.а.г.д.а.а х.а.м.гаа.лалт хийж байв. Ц.Гончигдорж жор.л.о.нгийн үү.дэнд х.эв.т.эж байв. Түүнд эмнэлгийн ту.с.ла.мж я.а.р.а.лтай үзүүлэх шаардлагатай байсан ч ж.о.р.л.он д.о.тр.о.ос гэмт этгээд д.а.х.и.н б.у.у.д.а.х маг.а.длал өндөр байлаа.

Би хамгаалалтын хү..чийг .яар.а.лтай нэмэгдүүлээд, г.а.р б.у.у.г.а.а. га.р.гаж ж.о.рл.о.нгийн а.р.а.а.с дээгүүр нь х.о.ё.р бу.у.д.а.в. Ингээд яа.р.авчлан урт д.э.эс авчруулан г.о.г.ц.оо га.р.гаад га.л.ын х.о.ёр м.а.ш.ин.аар та.т.у.у.лж, жо.рло.н.гоос гэ.мт эт.г.ээд гарч ирвэл .шү.р.ш.иж ун.ага.хад бэлэн болголоо. Айлуудын амба.а.рын орой дамжуулж хо.ё.р ц.а.гдаа яв.у.ула.н, жо.рл.онг оо.с.ор.л.уул.ж та.таж у.нагав. Т.эгсэн н.өгөө этгэ.эд байс.ангүй.

Урьд нь намайг ж.ор.л.онгийн д.ээг.үүр хо.ёр буу.да.ха.д, ө.өр.ий.г.өө бу.у.д.а.ж ба.йна гэж бодоод доошоо н.ү.х.э.нд о..рс.он б.а..й.жээ. Команд өгөөд нүх.нээс га.рч ирэ.хэд нь г.а.л.ын усаар хэд х.ү.чтэй ш.үршин, хоёр д.ахин ун.ага.с.аны да.р.аа гэ.мт этг.э.э.дийг ба.р.ив.чил.лаа. Хү.лээж байсан эмч нар ч Ц.Гончигдоржид үзлэг хийн түүнийг эмн.элэ.г рүү а.в.ч ява.в. Байдлыг тодруулахад, сууж байсан эх.нэ.рээ х.ө.н.ө.ө.х г.э.с.э.н завдлагаар урьд нь шийтгэгдсэн этгээд ээжийгээ тав, зургаан дүү нар.ын.хаа х.а.мт б.ү.р.э.л.гэх гэж г.а.дн.аас нь .ха.г.ас ху.в.ин бе.н.зи.н ца.ц.аад г.а.л т.а.в.ь.с.а.н аж.

Г.а.л. ко.м.анд хурдан ирсэн тулдаа галыг унтрааж, хүмүүсийн а.м.ийг а.в.а.рсан ба.й.н.а. Гэмт этгээд жор.л.о.н.д байхдаа биеийн там.и.р.ын б.у.у.г.а.а.р сэ.р.г.и.й.л.э.гч Ц.Гончигдоржийг б.у.у.д.са.н б.а с.ум га.в.а.л д.о.то.р нь ү.л.дсэн юм. Х.э.р.эг.т.ний бу.у.ны хо.ё.р д.а.хь с.у.м г.о.х д.а.р.с..а.н ч дотроо г.а.ц.с.ан ба.й.жээ. Түүгээр өөр хүнийг эсвэл Ц.Гончигдоржийг д.ахин б.у.у.д.а.х г.э.с.эн а.л.ь б.о.ло.х нь тодроогүй. О.н.ц а.ю.ултай этгээд гэ.ж үз.эн уда.а да.раа х.үний а.мь х.ө.н.ө.ө.х гэ.с.эн х.э.р.г.э.э.р м.а.н.а.й у.л.с.ы.н тү.ү.х.энд анх удаа я.л.ы.н д.э.э.д хэ.м.жээ о.н.огду.у.лс.ан юм” хэмээн УЦСЕГ-ын д.а.р.г.а а.г.с.ан Ж.Авхиагийн дурсамж номонд өгүүлжээ.

Хэрэв энэ х.э.р.эг дэ.эр с.эр.гий.лэгч Ц.Гончигдорж болон бусад ц.а.гд.аа.гийн ажил.тнууд, г.а.л сөн.ө.ө.гчи.д шуу.р.хай ажил.лаагүй бол олон х.ү.н а.м.и.а а.л.д.а.х байв. С.э.р.ги.й.л.эгч Ц.Гончигдорж а.л.б.ан үүргээ гүйц.этг.э.с.ээр ц.аг.д.а.агийн бай.гу.ул.ла.г.ад 32 жил ажиллаад тэ.тг.э.в.эрт гарч 90-ээд о.н.д та.а.л.а.л тө.гс.с.ө.н юм.

Үргэлжлэлтэй.

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!